การปฏิบัติทางด้านจิตนั้น เป็นของละเอียดอ่อนมาก โอวาทธรรมหลวงปู่แหวน

การปฏิบัติทางด้านจิตนั้น เป็นของละเอียดอ่อนมาก

สติสัมปชัญญะต้องตื่นอยู่เสมอไม่เช่นนั้นจะตามไม่ทันจิต ซึ่งเป็นธรรมชาติชอบคิดชอบปรุง ชอบแส่ส่ายไปหาอารมณ์จากที่ใกล้ที่ไกลไม่มีขอบเขต

ถ้าอยู่ในที่ชุมชน อารมณ์ที่เข้ามานั้น ส่วนมากจะเข้ามาทางตาบ้าง หูบ้าง จมูกบ้าง ลิ้นบ้าง กายบ้าง

ส่วนมาก อารมณ์เข้ามาทางไหน จิตก็รับรู้ ต้อนรับทันที

การต้อนรับอารมณ์ของจิต มักจะนำมาแบกมาหาบมาหาม มาทับถมตัวเอง การที่จะสลัดตัดวางนั้นไม่ค่อยปรากฏ

เพราะเหตุนั้น จึงทำให้เราเป็นทุกข์กับอารมณ์นั้นๆ เป็นสุขไปกับอารมณ์นั้นๆ เป็นความเพลิดเพลินไปกับอารมณ์นั้นๆ

ทั้งนี้ก็เพราะขาดการพิจารณาจิตนั่นเอง จิตที่ไม่มีสติเป็นพี่เลี้ยงคอยควบคุมแนะนำ มันจะไปแบกไปหาบไปหามเอาทุกสิ่งทุกอย่าง มาทับถมตนเองให้เกิดทุกข์

ถึงกับบางคน ตีอก ชกตน เห็นทุกสิ่งทุกอย่างไม่น่ารื่นรมย์ กลายเป็นพิษเป็นภัยไปก็มาก

ส่วนอารมณ์ของนักปฏิบัติผู้อยู่ในป่านั้น มักเกิดขึ้นกับจิตผู้ชอบปรุงแต่งเป็นอดีตอนาคต

ซึ่งอารมณ์ประเภทเหล่านี้ ทำลายนักปฏิบัติมามากต่อมากแล้ว เพราะไม่รู้เท่ากลมายาของจิต เหตุเพราะ ขาดสติ-ปัญญานั่นเอง

ดังนั้น การปฏิบัติภาวนา จำต้องเป็นผู้ตื่นอยู่เสมอ อารมณ์ต่างๆ ที่ผ่านเข้าออกตามทวารต่างๆ นั้น ต้องได้รับการใคร่ครวญพิจารณาจากสติสัมปชัญญะเสียก่อนทุกครั้ง

หลวงปู่แหวน สุจิณโณ